Baskı ağırlığı → maliyet, uzunluk ve süre
3D baskı projelerinde en sık sorulan sorulardan biri şudur: "Bu baskı bana kaça mal olacak?" Filaman ağırlığını uzunluğa dönüştürmek, malzeme başına düşen maliyeti hesaplamak ve tahmini baskı süresini öngörmek — bunların hepsini elle yapmak hem zaman alır hem de hata payı yüksek olur. İşte bu hesap makinesi tam bu noktada devreye giriyor.
Örneğin 200 gram PLA filaman kullanarak bastığınız bir parçanın uzunluğunu hesaplamak istediğinizde, filamanın yoğunluğunu (PLA için yaklaşık 1.24 g/cm³) ve çapını (genellikle 1.75 mm) bilmeniz gerekir. Bu değerleri manuel hesaplamak yerine araç sizin için saniyeler içinde sonucu üretiyor.
Farklı malzemelerin yoğunlukları birbirinden önemli ölçüde farklıdır. PETG yaklaşık 1.27 g/cm³, ABS 1.04 g/cm³, TPU ise 1.21 g/cm³ civarındadır. Nylon ve ASA gibi mühendislik malzemeleri de farklı yoğunluklara sahip olduğundan, aynı ağırlıktaki filaman farklı uzunluklara karşılık gelir. Bu farkı göz ardı etmek, baskı tahmininizi ciddi biçimde yanıltabilir.
Bir 3D baskının gerçek maliyetini anlamak için sadece filaman fiyatını bilmek yetmez. Bir makaranın fiyatını toplam ağırlığa bölerek gram başına maliyet bulursunuz. Mesela 250 TL'ye aldığınız 1 kg PLA makarasının gram başına maliyeti 0,25 TL'dir. 80 gram filaman kullanan bir baskı, yalnızca malzeme açısından 20 TL'ye mal olur.
Elektrik tüketimi de göz ardı edilmemeli. Ortalama bir FDM yazıcı 200-300 watt güç tüketir. 6 saatlik bir baskı için yaklaşık 1.5 kWh enerji harcanır. Güncel elektrik tarifelerine göre bu da baskı maliyetine eklenmesi gereken küçük ama birikimli bir kalem oluşturur.
simple-calculator.online üzerindeki bu filaman hesap makinesi, tüm bu değişkenleri tek bir arayüzde bir araya getirir. PLA, PETG, ABS, TPU, Nylon ve ASA malzemelerini desteklemesi sayesinde farklı projeleriniz için hızlıca karşılaştırma yapabilirsiniz. Özellikle seri üretim planlayanlar veya müşterilerine fiyat teklifi hazırlayanlar için büyük kolaylık sağlar.
Baskı süresini önceden bilmek, hem yazıcı planlaması hem de enerji maliyeti açısından kritiktir. Hızlı bir baskı profiliyle (80 mm/s) 4 saatte tamamlanan bir parça, yavaş kaliteli profilde (40 mm/s) 8 saate çıkabilir. Bu fark, hem elektrik maliyetini hem de yazıcı kullanım süresini doğrudan etkiler.
Tahmini baskı süresi hesaplaması; katman yüksekliği, dolgu oranı ve baskı hızı gibi parametrelere bağlıdır. %20 dolgu ile basılan bir parça, %50 dolguya göre çok daha az filaman tüketir ve daha kısa sürede tamamlanır. 100x100x100 mm boyutlarında %20 dolgulu bir küp, yaklaşık 70-90 gram PLA kullanırken %50 dolguda bu miktar 150 gramın üzerine çıkabilir.
Bu, malzemenin yoğunluğuna ve filaman çapına bağlıdır. 1.75 mm PLA için 1 kg filaman yaklaşık 330-340 metreye karşılık gelirken, daha hafif ABS için bu değer 380 metreye kadar çıkabilir.
Dolgu oranını düşürmek ve destek yapılarını optimize etmek en hızlı yöntemdir. %15-20 dolgu çoğu dekoratif parça için yeterlidir ve filaman tüketimini önemli ölçüde azaltır.
Makara fiyatları benzer olsa da PETG'nin yoğunluğu PLA'dan biraz yüksektir; bu nedenle aynı uzunluk için biraz daha fazla ağırlık harcar. Maliyet farkı küçük olmakla birlikte uzun vadeli üretimlerde göz önünde bulundurulmaya değer.