Çapraz + en boy oranı → genişlik, yükseklik, PPI
Ekranının köşegen uzunluğunu inç cinsinden ve en boy oranını gir; hesaplayıcı genişliği, yüksekliği ve piksel yoğunluğunu (PPI) anında hesaplar. Yöntem, Pisagor teoreminin ekran oranlarına uygulanmasına dayanır. Monitör, TV veya akıllı telefon karşılaştırmaları için ideal.
Ekran boyutu köşeden köşeye ölçülen köşegen uzunluğuyla belirtilir; en ve boy ise köşegen ile en boy oranından Pisagor bağıntısıyla bulunur. Köşegeni ve oranı girdiğinde genişlik, yükseklik ve alan santimetre cinsinden çıkar.
Köşegen inç değerini santimetreye çevirip en boy oranını (genelde geniş ekran oranı) uygularsan genişlik ve yükseklik ortaya çıkar. Aynı köşegende oran değişirse en ve boy da değişir, bu yüzden monitörün oranını bilmen gerekir.
Burada verilen değer köşegendir; inç ise santimetre karşılığı için inç–cm çevrimi, santimetre ise doğrudan köşegen uzunluğudur. En ve boy için ayrıca en boy oranını girmen gerekir.
Köşegen inç değeri inç–santimetre çarpanıyla santimetreye dönüştürülür; sonuç ekranın köşeden köşeye uzunluğudur. Dizüstü bilgisayarlarda yaygın olan geniş ekran oranıyla genişlik ve yükseklik de hesaplanabilir.
Ölçüler köşegenin santimetre karşılığı ile en boy oranına bağlıdır; oran girildiğinde genişlik ve yükseklik hesaplanır. Kasa çerçevesi ölçüye dahil değildir, yalnızca görüntü alanı esas alınır.
Verilen inç değeri köşegeni ifade eder ve inç–cm çevrimiyle santimetreye dönüştürülür. Genişlik ile yüksekliği ayrı ayrı görmek için ekranın en boy oranını da belirtmen gerekir.
En ve boy, köşegenin santimetre karşılığının en boy oranına göre bölünmesiyle bulunur. Aynı köşegen için geniş ekran ve kare formata yakın oranlar farklı en–boy değerleri verir.
İnç cinsinden köşegen, inç–santimetre çarpanıyla santimetreye çevrilir; bu değer ekranın köşeden köşeye uzunluğudur. En, boy ve alan için en boy oranı gereklidir.
İnç değeri sabit inç–santimetre çarpanıyla santimetreye dönüştürülür. Ekranlarda bu uzunluk köşegeni gösterir, ekranın genişliği değildir.
Yeni bir televizyon veya monitör almadan önce en çok merak edilen soru şudur: "Bu ekran aslında ne kadar büyük?" Köşegen ölçüsü tek başına yanıltıcı olabilir. Örneğin 55 inçlik bir TV'nin gerçek genişliği ve yüksekliği, kullanacağınız sehpaya ya da duvara sığıp sığmayacağını doğrudan etkiler. Bir ekran boyutu hesaplayıcı kullanarak diagonal ölçüden tam genişlik ve yükseklik değerlerini dakikalar içinde öğrenebilirsiniz.
Hesaplama için ihtiyacınız olan iki temel bilgi: ekranın inç cinsinden köşegen uzunluğu ve en-boy oranı (aspect ratio). Günümüzde en yaygın oran 16:9'dur; sinema içerikleri için tasarlanan ekranlarda ise 21:9 oranı tercih edilir. 55 inç ve 16:9 oranındaki bir TV için gerçek genişlik yaklaşık 120,7 cm, yükseklik ise 67,9 cm çıkar. Bu ölçüleri bilmek, mobilya yerleşimi ve kurulum planlaması açısından büyük kolaylık sağlar.
PPI (Pixels Per Inch), yani inç başına düşen piksel sayısı, ekranın görüntü netliğini belirleyen temel ölçüttür. Aynı çözünürlükteki iki ekrandan küçük olanı her zaman daha keskin görünür çünkü pikseller daha sıkı dizilmiştir. Örneğin 27 inçlik Full HD (1920×1080) bir monitörün PPI değeri yaklaşık 82 iken, aynı boyuttaki 4K (3840×2160) monitörde bu değer 163'e çıkar. PPI hesaplayıcı sayesinde çözünürlük girerek bu farkı anında görebilirsiniz.
Özellikle tasarım, fotoğrafçılık veya yazılım geliştirme gibi görsel hassasiyet gerektiren işler yapıyorsanız PPI değeri kritik bir seçim kriteridir. Genel kullanım için 90-110 PPI arası monitörler yeterli sayılırken, profesyonel işler için 150 PPI ve üzeri tercih edilir. Televizyonlarda ise ekran büyüdükçe PPI değeri düşer; bu yüzden büyük boyutlu TV'lerde 4K çözünürlük çok daha anlamlı hale gelir.
Doğru izleme mesafesi, hem göz sağlığı hem de görüntü kalitesi açısından önemlidir. Çok yakın oturursanız pikseller gözle fark edilebilir hale gelir; çok uzak oturursanız 4K gibi yüksek çözünürlüklerin sağladığı detaylardan yararlanamayabilirsiniz. Genel kural olarak TV boyutunun 1,5 ile 2,5 katı arasında bir mesafe önerilir. 65 inçlik bir TV için bu, yaklaşık 2,5 ile 4 metre arasına karşılık gelir.
simple-calculator.online üzerindeki bu araç, köşegen ve en-boy oranının yanı sıra çözünürlük bilgisi girdiğinizde hem PPI hem de önerilen optimal izleme mesafesini otomatik olarak hesaplar. Böylece ev sineması kurulumundan ofis monitörü seçimine kadar her senaryoda bilinçli bir karar verebilirsiniz.
16:9 en-boy oranında 55 inçlik bir televizyonun genişliği yaklaşık 120,7 cm, yüksekliği ise 67,9 cm'dir. Çerçeve (bezel) kalınlığı bu değerlere ek olarak 1-3 cm ekleyebilir.
Genel ofis ve ev kullanımı için 90-110 PPI yeterlidir. Grafik tasarım veya video düzenleme gibi işler için 150 PPI ve üzeri, metin odaklı çalışmalar için ise Retina kalitesi olarak kabul edilen 220 PPI civarı idealdir.
Evet. Aynı köşegen uzunluğuna sahip iki ekrandan 21:9 oranındaki daha geniş ama daha kısa olur; 16:9 oranındaki ise daha standart bir dikdörtgen forma sahiptir. Bu yüzden monitör boyutu hesaplarken en-boy oranını mutlaka dikkate almalısınız.