Gratis online rekenmachines
Kabeldiameter uit stroom, lengte en spanningsval – 230/400 V en DC
Een kabeldoorsnede moet aan twee voorwaarden voldoen: de kabel draagt de stroom van de zekering (IEC 60364-5-52) en de spanningsval over de lengte blijft binnen de grens, meestal 3 %. De calculator controleert beide voor koper op 230/400 V of 12/24/48 V en rekent de aderdiameter om naar mm².
Voor 16 A over 20 m op 230 V heb je 2,5 mm² nodig: 1,5 mm² kan de stroom aan, maar de spanningsval zou 3,3 % zijn in plaats van maximaal 3 %. De tabel toont 10 tot 63 A en 10 tot 100 m; de calculator rekent ook met driefase, 12/24/48 V en de installatiemethode.
Bedankt voor je feedback!
| Zekering | 10 m | 20 m | 30 m | 50 m | 100 m |
|---|---|---|---|---|---|
| 10 A | 1,5 mm² | 1,5 mm² | 2,5 mm² | 4 mm² | 6 mm² |
| 13 A | 1,5 mm² | 1,5 mm² | 2,5 mm² | 4 mm² | 10 mm² |
| 16 A | 1,5 mm² | 2,5 mm² | 2,5 mm² | 6 mm² | 10 mm² |
| 20 A | 2,5 mm² | 2,5 mm² | 4 mm² | 6 mm² | 16 mm² |
| 25 A | 4 mm² | 4 mm² | 4 mm² | 10 mm² | 16 mm² |
| 32 A | 6 mm² | 6 mm² | 6 mm² | 10 mm² | 25 mm² |
| 40 A | 10 mm² | 10 mm² | 10 mm² | 16 mm² | 25 mm² |
| 50 A | 10 mm² | 10 mm² | 10 mm² | 16 mm² | 35 mm² |
| 63 A | 16 mm² | 16 mm² | 16 mm² | 25 mm² | 35 mm² |
Enkelfase 230 V: 43,5 A, dus 50 A en 10 mm². Driefase 400 V: 14,4 A per fase, 16 A en 2,5 mm².
Een massieve ader van 2,5 mm² is 1,78 mm dik, 1,5 mm² 1,38 mm (d = √(4 × A / π)).
2,5 mm² op 230 V, met 2,5 % spanningsval.
Bij 16 A en 230 V 11,4 V of 5,0 %: te veel. Met 4 mm² 3,1 %, met 6 mm² 2,1 %.
A = 2 × L × I / (56 × ΔU) enkelfase (√3 in plaats van 2 bij driefase); daarnaast moet de stroombelastbaarheid boven de zekering liggen.
Het kiezen van de juiste kabeldiameter is essentieel voor elke elektrische installatie, of het nu gaat om een eenvoudige thuisinstallatie of een complexe industriële opstelling. Een te dunne kabel veroorzaakt gevaarlijke oververhitting en spanningsverlies, terwijl een te dikke kabel onnodig duur is. Onze kabeldiameter calculator helpt elektriciens, installateurs en doe-het-zelvers om snel en nauwkeurig de optimale kabeldiameter te bepalen.
In een elektrisch circuit bepaalt de doorsnede van een kabel hoeveel stroom deze veilig kan transporteren. Bij een te kleine doorsnede neemt de elektrische weerstand toe, wat leidt tot warmteontwikkeling en spanningsval. Dit is niet alleen inefficiënt — het is ook gevaarlijk. Overbelasting kan isolatie beschadigen, kortsluiting veroorzaken en zelfs brand stichten.
In Nederland en België gelden strikte normen voor elektrische installaties: de NEN 1010 (Nederland) en het AREI (België). Beide bouwen voort op de internationale norm IEC 60364. Onze calculator gebruikt de stroombelastbaarheid volgens IEC 60364-5-52 en rekent standaard met maximaal 3 % spanningsval; die grens kun je zelf aanpassen.
De kabeldiameter calculator is gebruiksvriendelijk en vereist slechts een paar invoerwaarden:
Na het invullen van alle velden berekent het systeem automatisch de stroom, de zekering, de doorsnede op basis van stroombelastbaarheid en op basis van spanningsval, en als aanbevolen kabeldiameter de grootste van die twee. Daarnaast zie je de spanningsval in % en volt, de maximale lengte voor die doorsnede en of de stroom of de lengte de doorslag gaf.
De formule voor het berekenen van de minimale kabeldiameter op basis van spanningsval is:
S (mm²) = (2 × L × I × cos φ) / (γ × ΔU)
Hierin is: L de enkele kabellengte in meters, I de stroom in ampère, γ de geleidbaarheid van koper (56 m/(Ω·mm²)) en ΔU de toegestane spanningsval in volt. Bij draaistroom (3-fase) wordt de factor 2 vervangen door √3. De calculator past automatisch de juiste formule toe en controleert daarnaast of de stroombelastbaarheid boven de zekering ligt.
Stel: je wilt een inductiekookplaat van 3.500 W aansluiten op 230 V, met een kabellengte van 25 meter. De stroom bedraagt 15,2 A, dus een zekering van 16 A. Qua stroombelastbaarheid zou 1,5 mm² volstaan, maar de spanningsval zou dan 3,9 % zijn. Met een maximale spanningsval van 3 % geeft de berekening daarom 2,5 mm², met 2,4 % spanningsval: hier beslist de lengte.
Een bedrijf heeft een waterpomp van 7,5 kW op 400 V driefase, op 60 meter afstand van het verdeelkastje. Met cos φ 0,85 is de nominale stroom 12,7 A en de zekering 13 A. Met 3 % spanningsval resulteert de berekening in een doorsnede van 2,5 mm² (2,0 % spanningsval); 1,5 mm² zou 3,3 % geven. De aanloopstroom van de motor moet apart worden beoordeeld.
Bij een off-grid zonnepanelensysteem met 48 V DC en een maximale stroom van 30 A, en een kabellengte van 10 meter tussen panelen en omvormer, geeft de calculator bij 3 % spanningsval minimaal 10 mm². Wil je voor optimale systeemprestaties niet meer dan 1 % (0,48 V), dan is 25 mm² kabel benodigd; 16 mm² geeft nog 1,4 %.
Koperkabel is de standaard voor woninginstallaties in Nederland en België. Het heeft een hogere geleidbaarheid, is flexibeler, mechanisch sterker en gemakkelijker te verbinden. Aluminiumkabel is goedkoper per meter en wordt veel gebruikt in hoogspanningsnetten en grote industriële toepassingen. Aluminium heeft bij gelijke stroomcapaciteit een grotere doorsnede nodig dan koper. Onze calculator rekent uitsluitend met koper; voor aluminiumkabel zijn de resultaten niet bruikbaar.
In de handel zijn de volgende standaard kabeldoorsneden verkrijgbaar: 1,5 mm² voor verlichtingsgroepen, 2,5 mm² voor wandcontactdozen, 4 mm² voor keukenapparatuur en airconditioning, 6 mm² voor inductieplaten en wasdrogers, en 10 mm², 16 mm², 25 mm² en hoger voor industriële toepassingen en hoofdvoedingen. De calculator rekent met 1,5 tot 50 mm² en kiest altijd de eerstvolgende standaarddoorsnede boven de berekende minimumwaarde.
Ja, onze calculator ondersteunt zowel enkelfasige (230 V) als driefasige (400 V) systemen. Selecteer het juiste systeemtype bij het invullen van de gegevens, zodat de juiste formule wordt toegepast. Voor gelijkstroomsystemen (12, 24 of 48 V DC), zoals bij zonnepanelen, geldt dezelfde formule als voor enkelfasige wisselstroom.
NEN 1010 is gebaseerd op IEC 60364. Die noemt als richtwaarde 3 % voor verlichtingscircuits en 5 % voor overige verbruikers bij aansluiting op het openbare laagspanningsnet; raadpleeg voor de precieze eisen de norm zelf. Onze calculator rekent standaard met 3 %. Bij gevoelige elektronica kun je een lagere waarde instellen om storingen te voorkomen.
Ja, hogere omgevingstemperaturen verminderen de stroomtoelaatbaarheid van een kabel. De waarden in onze calculator gaan uit van 30 °C, PVC-isolatie en een niet gebundelde kabel. Bij hogere temperaturen (bijv. in machinekamers of buiten in direct zonlicht) of gebundelde kabels dienen correctiefactoren te worden toegepast zoals beschreven in NEN 1010; de calculator doet dat niet. Voor extreme omstandigheden raadpleeg je het best een erkend installateur.
Absoluut. Bij laagspanningssystemen zoals 12 V of 24 V — veel voorkomend in campers, boten en zonnepaneelopstellingen — is nauwkeurig dimensioneren nog belangrijker, omdat de relatieve spanningsval bij lage spanningen veel groter is. Kies 12, 24 of 48 V DC en de calculator geeft een aanbeveling voor de kabeldiameter.
Het is raadzaam om de installatie te laten keuren bij iedere significante uitbreiding van het vermogen, na aankoop van een bestaand gebouw of wanneer de installatie al vele jaren oud is. Oudere installaties zijn vaak gedimensioneerd voor een lagere belasting dan tegenwoordig gebruikelijk is, wat veiligheidsrisico's kan opleveren.