Gratis online rekenmachines
Arabische ↔ Romeinse cijfers, 1–3999
Deze omrekentool zet elk getal van 1 tot 3999 direct om naar Romeinse cijfers – en andersom. De berekening is gebaseerd op de klassieke symbolen I, V, X, L, C, D en M met de subtractieve notatieregels. Voer een getal in en zie meteen het resultaat.
Heb je ooit een jaar op een monument zien staan en je afgevraagd wat MCMXCVIII nu eigenlijk betekent? Of wil je weten hoe je jouw geboortejaar schrijft in het Latijnse cijferstelsel? Met onze gratis online rekenmachine voor Romeinse cijfers reken je in een oogwenk Arabische getallen om naar Romeinse cijfers — en andersom. Het hulpmiddel werkt voor alle gehele getallen van 1 tot en met 3999, het volledige bereik van het klassieke Romeinse stelsel. Of je nu een student bent die zijn scriptie wil dateren, een puzzelliefhebber die een oplossing zoekt of gewoon nieuwsgierig bent naar de geschiedenis van getallen: deze pagina legt je alles uit.
Romeinse cijfers zijn een talstelsel dat zijn oorsprong vindt in het oude Rome en eeuwenlang door heel Europa werd gebruikt. In plaats van de cijfers 0–9 maakt het stelsel gebruik van een reeks letters uit het Latijnse alfabet:
Vandaag de dag kom je Romeinse cijfers nog steeds overal tegen: op klokken, in films en series (Super Bowl LVIII), op gebouwen, bij hoofdstukindelingen in boeken, bij namen van koningen en pausen, en in de aftiteling van films om het jaar van productie te vermommen.
Het Romeinse stelsel is in principe optellend: je telt de waarden van de letters op. VII is dus 5 + 1 + 1 = 7. Toch bestaat er een belangrijke uitzondering: de aftrekregel (in het Engels: subtractive notation). Wanneer een kleinere waarde vóór een grotere staat, wordt die kleinere waarde afgetrokken in plaats van opgeteld.
Er zijn precies zes geldige aftrekcombinaties:
Bij het omrekenen van een Arabisch getal naar Romein werkt de rekenmachine met een gretig algoritme (greedy algorithm): het trekt steeds de grootste mogelijke Romeinse waarde af van het restgetal en voegt de bijbehorende letter(s) toe, totdat het restgetal nul is. Bij het omrekenen van Romein naar Arabisch worden de letters van links naar rechts gelezen; als een letter kleiner is dan de letter die erop volgt, wordt hij afgetrokken, anders opgeteld.
Ongeldige invoer — zoals een getal buiten het bereik of een onbestaande lettercombinatie — wordt direct gesignaleerd met een duidelijke foutmelding, zodat je nooit met een verkeerd antwoord wegloopt.
Op de gevel van een oud stadhuis staat gebeiteld: MDCCCLXXVI. Wat betekent dit?
Optelling: 1000 + 500 + 300 + 50 + 20 + 6 = 1876. Het stadhuis stamt dus uit het jaar 1876. Voer je MDCCCLXXVI in onze rekenmachine in, dan krijg je dit antwoord binnen een seconde.
Een bedrijf wil zijn 125-jarig jubileum vermelden in een officieel document met Romeinse cijfers. Je voert 125 in en de rekenmachine geeft: CXXV. De berekening: 100 (C) + 10 (X) + 10 (X) + 5 (V) = 125. Klaar om te gebruiken in het briefhoofd!
Sportliefhebbers weten dat de Super Bowl traditioneel Romeinse cijfers gebruikt. Super Bowl 58 (2024) werd aangeduid als Super Bowl LVIII. Wil je weten welk nummer dat is? Typ LVIII in: L (50) + V (5) + I (1) + I (1) + I (1) = 58. En voor Super Bowl 60 in 2026? Voer 60 in en krijg LX.
Het klassieke Romeinse cijferstelsel gebruikt M als hoogste basissymbool (= 1000). Drie M's achter elkaar geven MMM = 3000, en met de maximale aanvulling van DCCCXCIX (= 899) kom je op 3999. Voor hogere getallen zouden extra symbolen of een speciale streepjesnotatie nodig zijn die niet universeel gestandaardiseerd is. Onze rekenmachine hanteert daarom het algemeen aanvaarde bereik van 1 tot 3999.
Een geldig Romeins cijfer volgt een aantal strikte regels: letters staan in aflopende volgorde van waarde, tenzij de aftrekregel van toepassing is; geen enkele letter wordt vaker dan drie keer herhaald; en alleen de zes erkende aftrekcombinaties zijn toegestaan. Onze rekenmachine valideert je invoer automatisch en geeft een waarschuwing als de notatie ongeldig is, zodat je altijd een betrouwbaar antwoord krijgt.
Absoluut! De rekenmachine is gratis, advertentiearm en werkt op elk apparaat — van smartphone tot desktop. Hij is ideaal als naslagwerk en controlemiddel bij wiskunde, geschiedenis en taalvakken. Gebruik hem om je eigen berekeningen te controleren of om snel een antwoord op te zoeken. Wil je het zelf leren? Gebruik de stap-voor-stap uitleg op deze pagina om de methode te begrijpen en oefen daarna met de rekenmachine als controle.